Les: Eigen Stijl (incl. Stijltest)

‘Ik heb geen eigen stijl!’ roep je wellicht terwijl je kijkt naar anderen die in jouw ogen een uitgesproken en herkenbare stijl hebben. ‘En dat moet. Dat moet gewoon!’ hoor ik je erachteraan roepen. Ik hoor het zo vaak (en dacht het zelf ook lang). Onlangs had ik wat coaching gesprekken met groepjes deelnemers uit de Artist Wake Up Call. In de eerste twee groepen kwam al heel snel het vraagstuk Stijl naar voren. Want wij makers, maken ons zorgen over onze stijl. De een wil meer zekerheid over zijn of haar stijl. De ander wil weten hoe je het zoekt en vindt, die eigen stijl. Misschien vind jij je eigen stijl niet herkenbaar genoeg en wil dat vandaag oplossen, nou vooruit, met morgen ga je ook akkoord.

Ik hoor je. En ik ga in deze les zoveel mogelijk zeggen daarover. Ga er even lekker voor zitten. Ja hoor, de voeten mogen op tafel. Ik zeg wat aardigs tegen je, acht dingen om precies te zijn, zodat je kunt werken aan het verder ontwikkelen van jouw stijl. Luister maar.

1 | Ik weet het nog niet en dat is prrrrima

Laten we beginnen met de druk van de ketel nemen. Geef jezelf toestemming dat je nog niet precies weet wat jouw (ultieme) eigen stijl op dit moment is. Laat dat niet weten je er niet van weerhouden te blijven maken.

Blijf maken, een half jaar lang.

Niet weten wat je Ultieme Eigen Stijl is, daarin ben je niet de enige. En niemand heeft een glazen bol. Niemand kan zichzelf en zijn stijl-over-drie-jaar definiëren. Wat we wel kunnen? Die kwasten, stiften, scharen, pennen, camera of wat dan ook gebruiken. Wat we wel kunnen, is werk blijven maken.

Doe dat 6 maanden. Met heel je hart. Met plezier en zo vrij mogelijk.

Kijk dan na een half jaar terug. In al dat werk van die zes maanden, zit wel degelijk een eigen stijl. Schemert het op z’n minst door.

Hoe komt je daar achter? In vier stappen en wel zo:

  1. Leg al het werk voor je. Bekijk het grondig.
  2. Wat zijn de vier meest gebruikte onderwerpen/thema’s die je graag tekent/fotografeert/schildert of hoe dan ook uitbeeldt?
  3. Met welk materiaal werk je het liefst?
  4. Welk kleurenpalet gebruik je het meest?

Hee…wat jij doet, doen bevriende makers niet. Verdomd-als-t-niet-waar-is: je hebt meer een eigen stijl dat je denkt. Misschien is het nog niet de Ultieme Eigen Stijl. Heel goed mogelijk zelfs.

Luister daarom nog even…

2 | Onderzoek jouw helden. Klakkeloos kopiëren moet.

Maak na wat jouw favoriete ontwerper, illustrator, maker, kunstenaar of fotograaf maakt. Bestudeer het beeld dat je na wil gaan maken goed. Kijk naar vorm, kleurgebruik, licht, donker, compositie en eventueel in welke volgorde materialen gebruikt zijn. Maak het beeld na en dan ook echt zo precies mogelijk. Zo ontdek je hoe hij of zij werkt. Wat voor technieken en materialen jouw held gebruikt en vooral: hoe. Deze oefening gaat je helpen je eigen stijl aan te passen of verfijnen.

[Update. Marloes de Vries had een fijne aanvulling op deze. Ze zei “Misschien er even bij zetten dat kopieren leerzaam is, maar alleen voor eigen gebruik. Als je het werk van een ander kopieert en bijvoorbeeld online plaatst, kun je een copyright infringement zaak aan je broek krijgen.”]

3 | Laat je inspireren. Klakkeloos kopiëren mag niet.

Als je vastloopt in het zoeken naar je eigen stijl of het opnieuw uitvinden van je eigen stijl, kan het helpen om te kijken naar wat anderen allemaal maken. Om het te doen puur als oefening en onderzoek, zoals je hierboven las. Of om je erdoor te laten inspireren in je eigen werk.

Pas er in dat laatste geval voor op dat je er niet door geïntimideerd wordt. Dat uit zich dan in een kritische stem in je hoofd, de innerlijke criticus, die tijdens een tripje op Instagram zegt dat wat jij doet echt beneden de maat is. Of die criticus roept: Wat denk je wel niet? Houd toch op, het wordt nooit wat. Je kent ‘m wel, die stem die tegen je gaat praten op het moment dat je prachtig werk van andere makers ziet.

Over inspiratie twee cruciale vragen:
1. Kun je de stijl van anderen los zien van wat jij maakt?
2. Kun je een druppeltje van wat zij maken, mixen met je eigen stijl (in plaats van een emmer erover heen te gieten)?

Twee keer ja?  Dan, met alle plezier, kijk bij het ontwikkelen van je stijl veel en vaak naar wat anderen maken.
Een of twee keer nee? Dan, doe jezelf een plezier, kijk bij het ontwikkelen van je stijl maar af en toe naar wat anderen maken. Het risico op jezelf geforceerd een stijl opleggen, is te groot.

Ga uit van je eigen kracht in plaats van je kopieervermogen.

Jij hebt met jouw vingers, brein en hart de wereld iets unieks te bieden.Show us what you’ve got!

4 | Daag jezelf steeds weer uit. Zo groei je.

Uit die comfort zone waar je regelmatig over hoort. Ook jij ja. Want buiten die zone zit de groei en bloei. In die comfort zone is alles wel zo’n beetje gedaan door jou en daar is de groei uit om van de bloei nog maar te zwijgen. Het is dus voor iedere homo creativo van groot belang zichzelf uit te dagen. Nieuwe dingen te proberen. Lef te tonen om niet te blijven doen wat je al zo lang doet; te maken wat je al zo vaak maakte.

Ja, dat is spannend. Om weg te stappen van wat je kent en vertrouwd voelt.

Zoals met alles in het bestaan van een homo creatievo heb je daarin twee keuzes:

Of je vindt het eng en doet het niet.
Of je vindt het eng en doet het toch.

Dat laatste – het zal je niet verbazen – gaat je meer brengen dat het eerste.

Vind je het moeilijk het uitdagen voor jezelf te realiseren, volg dan workshops van andere makers en wordt uitgedaagd. Online of offline, zodat je mede creatieven ontmoet en meteen weer eens even hoort, dat je niet de enige bent die zo nu en dan twijfelt over je stijl.

5 | Er valt minder te kiezen dan je denkt

Aanvaard dat je minder invloed hebt op wat je eigen stijl is, dan je wellicht tot nu toe dacht. Kies jij jouw stijl…of kiest jouw stijl jou? Heb je daar wel eens over nagedacht? Een stijl is zoiets als je handschrift of stem. Als je even snel je boodschappenlijst schrijft doe je dat in het handschrift dat je al jaren en jaren hebt. En als je daarna bij de bakker staat, klinkt je stem zoals het al jaren klinkt bij het vragen om een half volkoren. Koos je je handschrift op de basisschool bewust? Niet echt hè? Net zoals al je klasgenoten had en heb ook jij je unieke handschrift. Koos je je stem? Zeker niet. Die kreeg je bij je geboorte.

In het verlengde daarvan: kies je jouw stijl? Ik denk het niet. Want anders zou ik wel de stijl hebben gekozen van mensen die ik uitermate bewonder. Neen. Ik moet het doen met wat er al is. Het is best rot voor mij dat ik ik niet de stijl van Maira Kalman heb, noch die van Paul Faessen of Oliver Jeffers. Geen Saul Steinberg, Fiep Westendorp of  David Hockney. Datzelfde geldt voor jou. We kunnen en moeten ons wel laten inspireren door anderen, dat is hoe je groeit. Maar we kunnen ze niet zijn of hun stijl hebben. Want we zijn…onszelf. Met de stijl die er nu is. Die ons koos. Zich bij ons thuisvoelt blijkbaar.

In tegenstelling tot de stem waarmee je praat, is een stijl niet iets waar niks meer aan te veranderen is. Alles wat daarvoor nodig is, is heel veel maken. Uren en kilometers. Door, door, door. En je groeit vanzelf mee wat stijl betreft. Hoe dichter bij jezelf, hoe unieker, hoe krachtiger.

Er valt dus minder te kiezen dan je denkt. Maar niet getreurd, er is nog voldoende ruimte voor jou. Want…

6 | Je stijl bijsturen en verbeteren kan wel

Oké. Dus je weet nu dat je het moet doen met you and nobody else but you; niet alles te kiezen valt. Gelukkig is you wel iemand die zich voortdurend ontwikkelt. Er valt dus wel bij te sturen. Dat kan op 4 vlakken en heeft te maken met keuzes die je maakt die van invloed zijn op jouw stijl.

  1. Inventariseer met welke met materialen je vaak werkt of mee wil gaan werken en kies.
  2. Inventariseer in welke technieken je vaak werkt of in wil gaan werken en kies.
  3. Inventariseer welke onderwerpen of thema’s vaak terugkomen in jouw werk en kies.
  4. Inventariseer welk kleurenpalet je vaak gebruikt of wil gebruiken en kies.

Maak je geen zorgen, kiezen is niet voor eeuwig als jij dat niet wil. En meestal willen wij creatieven dat niet.

Oh help, denk je wellicht. Ik heb bij alles minstens een lijst van 8 dingen. Moet ik er maar 1 kiezen? Neen. Dat sowieso niet. U mag kiezen wat u maar wil. In de wetenschap dat het goed kan werken, je te beperken. Probeer eens een tijdje van 8 naar 6 te gaan. Kijk eens of het bevalt en of je erdoor groeit.

7 | Je bent aan het leren en dat blijft

Het is een vaardigheid om tevreden en oké te zijn met waar je als maker en mens precies op dit moment bent. Niet alleen tevreden te zijn met je stijl zoals het nu is, maar ook met de composities die misschien nog niet raak zijn of het kleurgebruik dat een bepaalde kracht mist. Het is niet erg. Je bent precies waar je nu moet zijn. Over een maand ben je weer verder. En wat je net maakte is niet een blauwdruk van hoe jouw stijl het komende jaar is, en zeker geen blauwdruk van hoe het over tien jaar is.

Het is niets meer dan een moment. Je bent aan het leren. En het is volkomen oké, dat je leerling bent. Beginnende leerling of ver gevorderde leerling…accepteren dat je nog dagelijks leert en in ontwikkeling bent, is van groot belang.

Je wordt beter. Je kunt het.

8 | Vooruit, doe de Stijltest…

Om aan te tonen dat je meer een eigen stijl hebt dan je zelf denkt, doe je de volgende 5 stappen. Zo kom je tot een zin waarin je moeiteloos jouw stijl omschrijft.

Had je er wat aan, deze Masterclass over jouw stijl zoeken en (een beetje) vinden? Deel het dan. Met een creatieve vriend(in) bijvoorbeeld of op social media. Vind ik geweldig. Dank.

Laten we elkaar niet uit het oog verliezen, creative creature.

Kom ook op onze ere lijst en ontvang inspirerende mails over creativiteit en het hebben van een creatief beroep of bedrijf.

Close

50% Afgerond

Mis onze Friday Fun niet

Sluit je aan op onze erelijst van creatievelingen die elke veertien dagen onze inspirerende en motiverende Friday Fun krijgen. Eindelijk iets leuks in je mailbox.